Mogelijke risico’s van een ketogeen dieet. In welke gevallen moet je heroverwegen om het ketogeen dieet te volgen?

Op deze website worden voornamelijk de voordelen besproken van het ketogeen dieet. Maar het ketogeen dieet is natuurlijk een vrij rigoureuzeswitch’ van een standaard eetwijze waarbij je lichaam glucose als brandstof gebruikt naar een eetwijze waarbij je lichaam op vet gaat draaien.

Wanneer je het ketogeen dieet gaat volgen dan stuur je je lichaam richting een stofwisselingshuishouding waarbij ketonen worden gebruikt als energiemoleculen in plaats van glucose.

Deze verandering in je stofwisseling betekent dus dat hormonen als insuline en glucagon worden beïnvloed. Je zult immers een stabielere bloedsuikerspiegel krijgen waardoor insuline minder wordt afgegeven aan het bloed.

Zulke veranderingen met betrekking tot hormonen en bloedsuikerspiegels leveren over het algemeen gezondheidsvoordelen op. Er zijn echter ook uitzonderingen bekend waarbij deze veranderingen in het lichaam een ongewenst effect kunnen opleveren.
In dit artikel gaan we de volgende uitzonderingen bespreken:

Kinderen

Kinderen kunnen geremd worden in de groei tijdens het ketogeen dieet
(bron: rabbimoffic.com)

Het ketogeen dieet vergaarde in de jaren ’20 van de vorige eeuw bekend als een dieet dat werd ingezet om de symptomen van epilepsie bij kinderen tegen te gaan. Tegenwoordig wordt het ketogeen dieet nog steeds voor deze doeleinden ingezet.

Dat het dieet voor deze doeleinden wordt toegepast bij kinderen wil niet zeggen dat dit zonder ongewenste bijwerkingen kan zijn. Kinderen bevinden zich namelijk in die fase van hun leven waarin zij vol in de groei zijn.

Een van de effecten van het ketogeen dieet is namelijk dat het de aanmaak van insulinegelijke groeifactor 1 (IGF-1) afremt (1). Dit hormoon speelt een belangrijke rol bij de groei van kinderen en tieners. IGF-1 stimuleert namelijk de aanmaak van weefsels en de groei van botten.

Voor volwassenen is de verminderde aanmaak van IGF-1 juist een mooie bijkomstigheid, omdat een lager niveau groeihormonen en IGF-1 de veroudering van lichaamscellen afremt (2).

Mensen die dus op zoek zijn naar een langer leven en zich bezighouden met ‘anti-aging strategieën’ hebben profijt van een lagere IGF-1 aanmaak. Voor kinderen is het juist belangrijk om groeihormonen te hebben.

Tijdens een zwangerschap

Een van de meest besproken kwesties met betrekking tot het ketogeen dieet is het volgen van het dieet tijdens de zwangerschap. De vraag hierbij luidt:
Is het verantwoord om het ketogeen dieet te volgen tijdens de zwangerschap?
Er zijn verschillende sentimenten rondom deze vraag. Laten we eerst het negatieve sentiment bespreken, dat het ketogeen dieet tijdens zwangerschap afkeurt.

Negatief sentiment rondom ketogeen dieet en zwangerschap

Gevoelsmatig ben je geneigd om de vraag over de geschiktheid van het ketogeen dieet tijdens een zwangerschap met NEE te beantwoorden.
Bij een zwangerschap heb je namelijk voeding voor twee nodig en je zult als vrouw alle beschikbare voedingsstoffen die je nodig hebt uit een zo breed spectrum van voedingsmiddelen willen halen.

Een zwangerschap is geen geschikt moment om te experimenteren, en als je überhaupt nog nooit het ketogeen dieet gevolgd hebt dan is het afgeraden om hiermee te beginnen ten tijde van een zwangerschap.

Vanuit de wetenschap is er echter geen sluitend bewijs dat het ketogeen dieet niet geschikt zou zijn om tijdens een zwangerschap te volgen. Er is geen bewijs tégen het ketogeen bewijs, maar ook geen sluitend bewijs vóór het ketogeen dieet tijdens een zwangerschap. 

Dit komt omdat er nu eenmaal weinig wetenschappelijke experimenten en onderzoeken worden uitgevoerd met zwangere vrouwen vanwege aansprakelijkheid, ethische bezwaren en fysiologische complexiteit van zwangerschappen. Kortom, er kleven teveel risico’s uitvoeren van bepaalde wetenschappelijke onderzoeken met zwangere vrouwen (3) (4).

Het aantal onderzoeken dat is uitgevoerd om de invloed van een ketogene eetwijze op zwangerschap is dus schaars, en de onderzoeken die zijn uitgevoerd betreffen onderzoeken die gedaan zijn met muizen.

Uit een van deze onderzoeken bij muizen bleek dat een ketogeen dieet bij zwangere muizen leidde tot een kleinere hersenontwikkeling, orgaanfalen, en neurologische afwijkingen toen de pasgeboren muisjes volgroeid waren.

Bovenstaande resultaten uit het onderzoek doen natuurlijk alarmbellen rinkelen, maar er moeten hier wel een aantal kanttekeningen bij worden geplaatst.

Dit waren muizen, natuurlijk. En we gaan er gemakshalve vanuit dat jij, geachte lezer, ook geen muis bent.
Ze aten speciaal ketogeen voer gemaakt van olie en poeders, en niet de op gezonde voedingsmiddelen gebaseerde diëten die ik voor mensen aanbeveel. Ze aten zo goed als geen koolhydraten (slechts 0,7% van de calorieën), wat ik nooit aan iemand aan zou raden, laat staan aan een zwangere vrouw.

De inname van vetzuren uit het keto-voer was onevenwichtig, met veel meer meervoudig onverzadigde vetzuren dan verzadigde vetten.
Dit was een extreem dieet om ketose te maximaliseren. Dat moest het zijn, omdat het voor niet-menselijke wezens moeilijker is om in ketose te raken, wat er wellicht op duidt dat ketose voor andere dieren minder veilig is dan voor mensen.

Positief sentiment rondom ketogeen dieet en zwangerschap

Naast het negatieve sentiment rondom het ketogeen dieet dat voor een deel is gebaseerd op dierproeven, bestaan er ook verschillende wetenschappelijke invalshoeken die juist positief licht werpen op het volgen van een ketogeen dieet tijdens zwangerschap.

Er zijn verschillende artsen, gespecialiseerd in zwangerschappen en vruchtbaarheid, die claimen dat het ketogeen dieet veilig is tijdens de zwangerschap. Het ketogeen dieet wordt door deze specialisten zelfs aangeraden als manier om vruchtbaarheid en kans op zwangerschappen te verbeteren.

Daarnaast wordt er gewezen op het feit dat een foetus van nature vaak in een ketogene toestand verkeert, en dat dit essentieel is voor de aanmaak van vetstructuren zoals de hersenen en zenuwcellen. Een ongeboren baby verkeert dus uit zichzelf al regelmatig in ketose.

Tijdens het geven van borstvoeding

Tijdens het ketogeen dieet borstvoeding geven vraagt om extra koolhydraten
(bron: sciencenews.org)

Het volgen van een ketogeen dieet hoeft niet per definitie slecht te zijn tijdens het geven van borstvoeding. Maar belangrijk om te onderstrepen is dat je NIET een heel strikte koolhydraatarme variant moet navolgen van het ketogeen dieet. 

Wanneer je tijdens het geven van borstvoeding zeer weinig koolhydraten nuttigt dan kan dit complicaties opleveren. Het is daarom ook belangrijk om voldoende koolhydraten te nuttigen, een milde variant van het ketogeen dieet dus, met meer koolhydraten.

Normaal kun je het gebrek aan koolhydraten bij een strikt ketogeen dieet opvangen, maar wanneer je borstvoeding geeft dan verlies je per dag ongeveer 30 gram suiker via de moedermelk die je aan je kind geeft.

In een extreem geval kan het vervolgens voorkomen dat je lichaam door een acuut tekort aan suikers in een staat van ketoacidose raakt. Dit kan levensbedreigend zijn.

Bij nierfunctieproblemen

Wanneer je in ketose bent dan stijgt de zuurtegraad van je urine. Dit kan vervolgens leiden tot de vorming van nierstenen uit calciumoxalaat.

Gelukkig heeft calciumcitraat een alkalisch effect op de urine en voorkomt het de vorming van nierstenen tijdens ketogene diëten. Als nierstenen voorkomen in jouw ziektegeschiedenis of die van je familie, zorg dan voor wat calciumcitraat in je ketogene dieet.

Citroensap is een geweldige bron. Van een paar eetlepels citroensap, wat bruisend mineraalwater en een snufje zeezout maak je een verfrissend drankje. En weet je wat? Zelfs zonder ziektegeschiedenis is het goed om je calciuminname op te krikken (groene bladgroenten, avocado). Er is geen goede reden om dat níet te doen en het zou op de loer liggende nierstenen tegen kunnen houden.

Zorg ook dat je water drinkt. Te weinig water drinken is een andere risicofactor als het gaat om de vorming van nierstenen.

Wanneer je diabetes hebt

Voor mensen met diabetes type 2 heeft het ketogeen dieet zich bewezen als een uiterst effectief midden om insulinegevoeligheid te verbeteren.

We hebben er zelfs een heel artikel aan gewijd:
Geef Jouw Insulinegevoeligheid een Boost met het Ketogeen Dieet.

In dit artikel lees je hoe je diabetes type 2 kunt bestrijden door middel van het ketogeen dieet.

Belangrijk om op te merken is dat bij diabetici het aangeraden is om onder medisch toezicht het ketogeen dieet te volgen. Dit om te voorkomen dat de bloedsuikerspiegels te laag worden.

Daarnaast kan het zo zijn dat je medicatie aangepast dient te worden omdat onder invloed van het ketogeen dieet je insulinegevoeligheid dermate verbetert, dat de oude dosering insuline te hoog zal blijken te zijn.

In zulke kwesties is het belangrijk om een expert over je schouder mee te laten kijken om het in goede banen te leiden.

Bij galblaasfunctieproblemen

De galblaas is een klein, peervormig orgaan dat zich aan de rechterkant van de buik, onder de lever bevindt. De belangrijkste functie van de galblaas is het opslaan van gal. Gal wordt in de lever gevormd uit cholesterol en komt tijdens het eten vrij in het lichaam.

De galblaas heeft een belangrijke functie in de vetvertering. Indien vet niet goed wordt verteerd, kan er veel vet in de ontlasting worden uitgescheiden (7)

Je begrijpt natuurlijk dat bij een vetrijk dieet zoals het ketogeen dieet het belangrijk is dat je lichaam de vetten op een goede manier kan verwerken.

Als je galblaas niet goed functioneert dan kun dus problemen krijgen met het verteren van de grote hoeveelheden vet die je consumeert.

Als je galblaas niet goed functioneert kun je nog steeds het ketogeen dieet volgen, maar je zult wel extra voorzichtig moeten zijn met het type vet dat je consumeert.

Door je vetten voornamelijk uit middellange en korte vetzuurketens te halen (zoals MCT-olie en kokosolie) kun je je galblaas ontlasten, aangezien deze typen vetzuren makkelijk te verteren zijn.

Wanneer je intensieve sportieve prestaties moet leveren

Ketogeen dieet, intensief sporten, prestatievermogen
(bron: britishathletics.org.uk)

Voor je atletische performance heeft het grote voordelen om keto-geadapteerd te zijn. Maar die aanpassing is er niet zomaar. Je legt een basis van op dicht elkaar gepakte, vetverbrandende mitochondria , en het kost tijd om het allemaal te laten werken.

Gedurende de eerste 4-6 weken bevind je je in een soort niemandsland. Je bent nog niet volledig aangepast aan het verbranden van vrije vetzuren in de spieren.

Je bent al behoorlijk goed in het verbranden van ketonen, maar je hebt nog niet dat dichte netwerk van vetverbrandende mitochondria dat daadwerkelijk op aanvraag en op korte termijn grote hoeveelheden energie kan produceren.

Je hebt simpelweg nog niet de capaciteit om snel energie te genereren. Glucose is nog steeds de meest betrouwbare bron voor de krachtige brandstof die nodig is voor intensieve inspanningen, en daar komt nu juist erg weinig van binnen.

Dus als je in een periode zit van je sportieve levensstijl (misschien ben je wel professioneel sporter), en acuut prestatievermogen is vereist, dan is het verstandig om de overstap naar een ketogeen dieet op een ander moment te maken.

Bij een ongebalanceerde en niet-voedzame samenstelling van je dieet

Het ketogeen dieet is een manier van eten waarmee je je metabolisme als het ware een ‘reset’ geeft. Je kun je insulinegevoeligheid een boost geven door een periode in ketose te verkeren.

Echter, wat belangrijk is om jezelf te realiseren is dat het verkeren in ketose een middel is, niet per se een heilig doel. Je kunt namelijk ook in ketose verkeren terwijl je een bijzonder ongebalanceerd ketogeen dieet hanteert.

Je kunt jezelf in ketose brengen en houden door de hele dag drankjes te brouwen met MCT-olie en kokosolie. Misschien nog wat extra exogene ketonendrankjes naar binnen gieten om je ketonenwaarden in het bloed wat op te krikken. Maar dit is niet waar een gezond ketogeen dieet voor staat.

Je wilt een zo breed mogelijk spectrum aan voedingsstoffen uit vlees, vis, groenten, zuivel en gezonde vetten binnen zien te krijgen tijdens het ketogeen dieet, eventueel aangevuld met gerichte supplementen.

Zodra je tijdens een dieet gaat teveel gaat leunen op verfijnde, geïsoleerde vetten zoals MCT-olie dan krijg je niet genoeg waardevolle micronutriënten binnen die cruciaal zijn voor een goede gezondheid.

Zorg er dus voor dat gezonde voedingsmiddelen de basis zijn van je ketogeen dieet!

Wil je weten welke voedingsmiddelen allemaal bij kunnen dragen een voedzaam uitgebalanceerd ketogeen dieet? Raadpleeg onze Ultieme Ketogene Voedingslijst. (link toevoegen)

Wil je meer weten over het aanvullen van je ketogeen dieet met supplementen, raadpleeg dan ons artikel Het Ketogeen Dieet en Supplementen.

Mogelijke risico’s van een ketogeen dieet. In welke gevallen moet je heroverwegen om het ketogeen dieet te volgen?
Beoordeel

Laat een reactie achter

Pin It on Pinterest

[Keto Weekmenu]
[Keto Weekmenu]